Edward Stachura – ”Fabula Rasa”

Edward Stachura - ''Fabula Rasa''Na trzy lata przed swoją śmiercią Stachura wszedł na ścieżkę praktyk medytacyjnych i rozwoju duchowego. Otworzyły one zupełnie nowy rozdział w jego twórczości – zaowocowały bowiem dwoma utworami filozoficznymi: Fabula rasa oraz Oto.

Fabula rasa to traktat filozoficzny przedstawiony w formie dialogu człowieka-Ja z człowiekiem-nikt – czyli człowieka, którego życie napędza egoizm w jego rozlicznych formach z człowiekiem, któremu udało się dotrzeć do istoty rzeczy i tegoż egoizmu wyzbyć. Człowiek-Ja zadaje swemu rozmówcy rozmaite pytania, ten zaś udziela mu odpowiedzi, na nowo odkrywając przed nim rzeczywistość.

Obraz człowieka-Ja który odmalowuje słowami człowiek-nikt jest tyleż prawdziwy, co wstrząsający. Jest on zaślepiony i ogłuszony miłością własną tak bardzo, że piękno w świecie, ludziach i życiu dostrzega tylko o tyle, o ile są w stanie (przynajmniej potencjalnie) zaspokoić jego pragnienia. Jeśli daje coś od siebie dobrowolnie, robi to tylko po to, by poczuć się lepszym i zyskać na tym jak na inwestycji. Każdy jego czyn służy zresztą ucieczce przed samotnością – czyli de facto przed samym sobą. Człowiek-Ja jest samemu sobie obcy bardziej, niż obce są mu najdalsze zakamarki kosmosu – co nie przeszkadza mu chcieć zgłębiać fundamentalne tajemnice bytu.

Człowiek-nikt posiada wiedzę absolutną (lub złudzenie wiedzy absolutnej), jest także wyzbyty wszelkich pragnień poza potrzebą zaspokojenia najbardziej podstawowych potrzeb bytowych, uzurpuje sobie prawo do bycia obiektywnym obserwatorem rzeczywistości. Ukazuje człowiekowi-Ja zgubność egoizmu, udowadnia, że potrzeby łatwiej zdusić niż zaspokoić, skłania go ku samopoznaniu, które wyzwolić ma go z tego, co tylko wydaje się życiem, a tak naprawdę stanowi piekielny wymysł jego toczonego gorączką miłości własnej umysłu. Samopoznanie to nastąpić ma nie poprzez gromadzenie faktograficznej wiedzy o sobie, a poprzez uważną obserwację swego zachowania i analizę jego motywacji. Przyjrzeć się własnej potworności, ujrzeć całą jej nędzę, i przerazić się nią na śmierć, która to śmierć będzie początkiem prawdziwego życia – oto, co oznacza właśnie wejść na ścieżkę przemiany w człowieka-nikt.

Człowiek-nikt objaśnia zawiłości ludzkiej psychiki w sposób niezwykle drobiazgowy. Nie ogranicza się przy tym do suchej logiki – jego wywody posiadają wyśmienite walory literackie: pełno w nich kunsztownych metafor, natchnionej aforystyki, a niektóre ze sformułowań cechuje niemal nieludzka wirtuozeria. Podkreśla jednak, że słowo – niezależnie od tego, jak piękne – jest tylko słowem, nigdy tym, co opisuje; że jest jak grób, poza którym rozciąga się nieśmiertelnie żywe życie. Zadaniem czytelnika jest zrozumieć to, nie pozwolić omamić się literackiemu pięknu, wydostać się poza jego obręb.

Po przeczytaniu Fabula rasa od czasu do czasu bywałem na ścieżce samopoznania, nigdy jednak nie odczuwałem pokusy konsekwentnego podążania nią aż do samego końca. Jest to w dużej mierze efekt uboczny życiorysu samego Stachury, który tuż po napisaniu tej książki popadł w psychozę urojeniowo-omamową, a potem depresję zakończoną samobójstwem w wieku zaledwie 42 lat. Przemiana w człowieka-nikt, opisy ekstatycznych uniesień będących konsekwencją tej transformacji – wszystko to może mieć naturę oświeceniową, albo chorobową. Dość powiedzieć, że Stachurowy człowiek-nikt deklaruje jako pewne, że po odkryciu prawdziwego życia posiada się je na zawsze. Pisarz został przez niego oszukany – utracił wszystko.

Warto wspomnieć, że Fabula rasa ogłoszona drukiem zwartym nie ma nic wspólnego z utworem pod tym samym tytułem, nad których Stachura pracował od roku 1966. Pierwotny zamysł zakładał powieść pełną pustych przestrzeni, w których czytelnik mógłby dopisywać swoje własne przemyślenia, stając się tym samym współautorem książki. Odkrycia duchowe Stachury odwiodły go od tego fenomenalnego pomysłu.

Lektura Fabula rasa to ogromne wyzwanie czytelnicze. Można poprzestać na nim – przeczytać książkę jako utwór literacki, rozkoszując się jego wyrafinowaniem – ale można również uczynić jej treść życiowym drogowskazem. Osoby o refleksyjnym usposobieniu powinny być nią zachwycone.

***

Okładka: C&T.

Reklamy

Rozmowy z Wierzącymi

Rozmowa o wierze pomiędzy ateistą a wierzącym zawsze jest bardzo niezręczna. Obie strony sądzą, że druga z nich jest w ogromnym błędzie, i obie starają się dać to sobie odczuć możliwie najłagodniej, ale jednocześnie możliwie najdosadniej. Z uwagi na delikatność tejże materii uważam, że co najmniej drobnych przykrości na tym tle uniknąć nie sposób.

Rozmowy z wierzącymi fascynowały mnie kiedyś, obecnie jednak nie interesują mnie w najmniejszym nawet stopniu. Są to dyskusje, na których w 99 procentach przypadków żadna ze stron nie jest w stanie nijak skorzystać. Od jakichś pięciu lat nie dowiedziałem się z nich niczego nowego. Schemat również zawsze jest ten sam: wierzący najpierw przytacza swoje argumenty, a potem, nie wytrzymując siły moich, stwierdza rozbrajająco, że ”Bóg jest nieogarniony a my jesteśmy tylko ludźmi”. Nietzsche pisał, że tego, w co ktoś uwierzył bez dowodów, dowodami obalić nie sposób (nawet dowodami z logiki), i bazując na swoich doświadczeniach zgadzam się z nim w tej kwestii całkowicie. Ja z kolei nigdy nie uwierzę w istnienie wszechmocnej, miłosiernej, samoświadomej siły, która posiada jakiś istotny powód, by nie komunikować się z istotami rzekomo stworzonymi przez nią na swoje podobieństwo.  Rozmowy z Wierzącymi (1)Uważam, że wiara w Boga jest urojeniem, które z uwagi na swoje rozpowszechnienie (uwarunkowane konstrukcją ludzkiej psychiki) jest tak powszechne, że stało się ogólnie przyjętą normą. Wikipedia definiuje urojenia jako zaburzenia treści myślenia polegające na fałszywych przekonaniach, błędnych sądach, odpornych na wszelką argumentację i podtrzymywane mimo obecności dowodów wskazujących na ich nieprawdziwość. Ponieważ nie ma żadnych dowodów na istnienie Boga, Biblia (i inne święte księgi) pełna jest jaskrawych sprzeczności, a miliardy ludzi wierzy w Stwórcę, definicja ta odpowiada ich wierze. Warto również przypomnieć, że istnieje nieskończona ilość rzeczy, których istnienia nie da się dowieść ani obalić, toteż dowodzenie ich istnienia jest obowiązkiem ludzi o ich istnieniu przekonanych. Jeśli spieram się z kimś na temat istnienia jednorożców, absurdem byłoby zwiedzanie z nim całego świata tylko po to, by udowodnić mu, że nigdzie ich nie ma. Jeśli ktoś twierdzi, że jednorożce istnieją, niech pokaże mi, gdzie. Nigdzie nie widziałem jednorożca, tak samo jak nigdzie nie widzę obecności Boga – a tylko obojętne na wszystko bezmyślne siły natury.

Nic na to nie poradzę – do takich wniosków prowadzi mnie logika. Nie uważam jednak, żeby wierzący byli przez swe wierzenia ludźmi w jakikolwiek sposób gorszymi. Szanuję ich wiarę, bo szanuję ich prawo do bycia w błędzie – i nie mówię tego w tonie aroganckim. Wierzący z kolei mają prawo myśleć to samo o mnie (choć oczywiście ja mam prawo z ich osądem się nie zgodzić – i nie zgadzam się, rzecz jasna). Nie jest to zresztą rzecz, o jaką warto by drzeć koty – myślę że zawsze łączy nas ze sobą o wiele więcej, niż dzieli (wyłączam z tego stwierdzenia bestie w ludzkiej skórze, z którymi łączy mnie tylko ludzka fizjonomia).

Na temat wiary i niewiary zamierzam jednak pisać – przede wszystkim dla osób stojących na rozstaju dróg: w miejscu, gdzie ich życiowa ścieżka rozwidla się i muszą wybrać, czy chcą podążać odnogą o nazwie Wiara, czy Ateizm (a nieraz jakąś inną – np. Agnostycyzm). Człowiek poszukujący jest człowiekiem o otwartym i chłonnym umyśle, i jeśli na przeczytaniu moich esejów mógłby cokolwiek skorzystać – czułbym się zaszczycony.

***

Obrazek pochodzi ze strony Pixabay z darmowymi grafikami.

Listy

Zacznę tak, jakby młodsze pokolenie w ogóle nie wiedziało, o co chodzi (podejrzewam, że niewiele się mylę). Przed rozpowszechnieniem się telefonów (tych domowych i tych komórkowych), oraz komputerów i Internetu, istniał wśród oddalonych od siebie ludzi zwyczaj pisania listów. Zwyczaj, dodajmy to już na wstępie, piękny. Człowiek spisywał na kartce swoje myśli i uczucia, a potem składał ją, wsuwał w kopertę, i wysyłał do adresata (koszt: około 2 złote 50 groszy). Ten po otrzymaniu listu cieszył się jak dziecko; czytał go wielokrotnie, a na koniec chował w szafce (gdzie polegiwał całe lata, nierzadko przeżywając relacje, która powołała go do istnienia), i odpisywał jego nadawcy. I tak to szło.Listy (1)Miałem szesnaście lat, gdy dostałem pierwszy telefon komórkowy, i dziewiętnaście, gdy w moim domu pojawił się komputer. Nie istniała więc fizyczna konieczność, która zmuszałaby mnie do pisania odręcznych listów. W pewnym okresie swojego życia zacząłem jednak praktykować tą formę komunikacji, i uskuteczniałem ją (z rozmaitym nasileniem) przez około 2 lata.

W rzeczonym czasie miałem sympatię, z którą dzieliły mnie kilometry. Kontakt, który zapewniały nam telefony i komunikatory Internetowe, okazał się niewystarczający. Zaczęliśmy więc pisać do siebie listy. Szybko odkryliśmy, że obsiana ręcznym pismem kartka papieru jest najlepszym nośnikiem dla płomiennych, podsycanych tęsknotą uczuć. Listy takie pisywaliśmy codziennie, a wysyłaliśmy je do siebie raz w tygodniu. Jakby to wydarzyło się wczoraj pamiętam radość z otrzymania nabrzmiałej od papieru koperty, otwieranie jej i chłonięcie każdego słowa jak powietrza. Niektóre z nich były również spryskane perfumami; ich zapach, choć stracił na sile, wciąż jest wyczuwalny, pomimo że od tamtej pory minęło aż 7 długich lat. A nierzadko znajdywałem na kartce odbicie uszminkowanych ust.

Pisałem również listy do kolegów ze szkoły, oraz koleżanek. Najczęściej cienkie, jedno- albo dwu-kartkowe, ale jednak. Wszyscy mieli problem z rozszyfrowaniem mojego pisma – schludnego, ale nieczytelnego – jednak wkładali w to całe serce, bo w końcu odnosili sukces. Odpisywano mi chętnie i szybko. Niestety, wkrótce doszło do zabawnej, aczkolwiek zrozumiałej sytuacji: wątki, które poruszaliśmy w korespondencji, stawały się jej wyłączną własnością, i nie poruszaliśmy ich w zwyczajnych (telefonicznych) rozmowach. To niestety nie miało prawa się udać na dłuższą metę.

W swoim kuferku mam też trochę pocztówek, kartek-widokówek, walentynek. Jest nawet kilka kopert z listami które zakleiłem i zaadresowałem, ale których z jakiś przyczyn nigdy nie wysłałem. Pamiętam, że niektóre z nich pisałem prawie dziesięć lat temu. Może kiedyś je otworzę. A może dojdę do wniosku, że przeterminowały się już na tyle, że nie ma to sensu.

Choć z uwagi na postęp technologiczny dzisiaj już nikt (poza urzędami) nie wyobraża sobie komunikowania się za pomocą tradycyjnych listów, nie straciły one całkiem swego znaczenia. Myślę, że każdy z nas ma w swoim życiu kogoś, kto (nawet nie zdając sobie z tego sprawy) czeka na list. Może to być stary znajomy lub przyjaciółka ze szkolnych lat. Z pewnością partner lub partnerka także ucieszy się z miłosnego wyznania napisanego na kartce papieru i umieszczonego we wcześniej spryskanej perfumami kopercie. Nie trzeba do tego specjalnej okazji; każda z nich jest dobra by wyznać miłość, a powiedziałbym nawet, że najlepsze są te nieoczekiwane.

Myślę, że nie ma lepszego sposobu na oswojenie się z nieubłaganym upływem czasu, niż przeglądanie starej, żółknącej powoli korespondencji. Czar wspomnień – a więc wydarzeń, które dojrzały do wydobycia z nich ożywczej kwintesencji – jest balsamem dla duszy skołatanej przemijaniem.

***

Grafika pochodzi ze strony Pixabay z darmowymi obrazkami.

Dinozaury są Fajne

Jako dziecko miałem sporo fascynacji, ale najsilniejszą (i najwcześniejszą) z nich były dinozaury. Zaczęło się, z tego, co kojarzę, od gum do żucia, do których dołączane były naklejki z tymi prehistorycznymi gadami. Kilka z nich szczególnie rozbudzało moją wyobraźnię – była wśród nich nalepka z jakimś morskim stworem chwytającym w zęby latającego pterozaura. Nalepiałem je na bok jednej z szafek w kuchni; z czasem rodzice zrobili w niej przemeblowanie, i mebel został przystawiony tymże bokiem do ściany, a ja straciłem możność podziwiania swojej kolekcji. Był to dla mnie wielki cios. Nie dość bowiem, że dinozaury nie żyły – wymarły 65 milionów lat wcześniej w strasznej katastrofie! – to jeszcze nie dane było mi rozpalać swej wyobraźni ich obrazkami!Dinozaury są Fajne (1)Były to czasy odtwarzaczy video. I my posiadaliśmy takowy. Najczęściej oglądałem na nim jakąś kreskówkę o dinozaurach – mógł być to Denver. Ostatni dinozaur, ale nie jestem pewien; pamiętam z niej niewiele ponad to, że w ogóle istniała. Oglądałem również emitowany na kanale Polsat serial pt. Zaginiony ląd – Dolina Jurajska, opowiadający o rodzinie, która wpadła w wyrwę czasoprzestrzenną i znalazła się w erze dinozaurów. Najmocniej zapamiętałem pojawiającego się w jednym z odcinków Cyborga – choć serial nadawany był w niedzielne popołudnia, dla dziecka w moim wieku stwór ten był wręcz przerażający. Muszę jednak dodać, że gdy niedawno rzuciłem okiem na tenże epizod, wydał mi się okropny – przede wszystkim za sprawą fatalnej animacji. To niesamowite, jak mocno różni się postrzeganie dziecka od postrzegania dorosłego!

Rodzice od czasu do czasu kupowali mi gumowe figurki dinozaurów. Zdarzało się, że przed powrotem matki z miasta układałem figurki w krąg, i wyobrażałem sobie, że kolejny dinozaur pojawi się w jego wnętrzu. W mojej kolekcji znalazły się m. in. tyranozaur, triceratops, ankylozaur, stegozaur. Najbardziej jednak uwielbiałem brązowego diplodoka, którego dostałem od ojca podczas jednej z jego niedzielnych wizyt (rodzice byli w separacji odkąd skończyłem 5 lat, i ojciec przyjeżdżał do nas tylko w niedziele); brałem go ze sobą do kąpieli, do wanny, i pływałem nim, a jego długa szyja wystawała wysoko ponad powierzchnię wody. Czasami rozstawiałem figurki na podłodze i meblach, i znosiłem do domu gałązki wierzby, bawiąc się w czasy prehistoryczne. Zabawki te wzbudzały w mojej babce obrzydzenie; chyba z uwagi na ich rozwarte szczęki nazywała je rozdziapami.

Ogromną rolę w mojej fascynacji odegrało czasopismo pt. Dinozaury! Wydawane przez wydawnictwo DeAgostini (nie mam pojęcia, czemu, ale wtedy nazywałem je seriami). Gazeta była dostarczana do jednego z miejscowych sklepów, i zawsze, gdy widziałem je na wystawie, błagałem matkę, by mi je kupiła. Był to czas, gdy w domu się nie przelewało, i matka była na mnie o te sceny wściekła, ale czasami ustępowała. Do pierwszego numeru tegoż czasopisma dodane były okulary 3-D w kształcie tyranozaura. Każdy kolejny numer zawierał 2 stronicową ilustrację zrobioną specjalnie z myślą o tym wynalazku. Oglądana przez okulary (jedno okienko było niebieskie, drugie – czerwone) zdawała się wychodzić poza papier – co w tamtych czasach, i dla dziecka w moim wieku było naprawdę wielką sprawą. Czasopismo zawierało dużo ilustracji i trochę informacji o poszczególnych gatunkach wymarłych gadów. Wykuwałem ich nazwy gatunkowe (nawet łacińskie) na pamięć. Ach, dołączano do każdego egzemplarza również kawałek plastykowego, fosforyzującego szkieletu Tyranozaura, ale nie kupowałem czasopisma regularnie i nie kompletowałem go.Dinozaury są Fajne (2)Pamiętam, jak w pewne wakacje przyjechał do mojej miejscowości chłopak, który miał wszystkie (albo prawie wszystkie) numery tego miesięcznika. Poznaliśmy się w klubie młodzieżowym, gdzie nastolatkowie i dzieci mogli przychodzić i spędzać wolny czas, np. pograć w ping-ponga lub gry planszowe, poczytać gazety, itd. Pewnego razu przyniósł cały stos tych czasopism i oglądaliśmy je siedząc na trawie. Nie muszę chyba dodawać, że robiliśmy to z wypiekami na twarzy?

Gdy chodziłem do zerówki, nauczycielka przynosiła nam czasami jeszcze inne czasopisma, w których pojawiały się prehistoryczne gady; ich tytułów nie jestem sobie jednak w stanie niestety przypomnieć. Pamięć podpowiada mi jednak, że grafiki w nich zamieszczane stały na wyższym poziomie niż te prezentowane w magazynie DeAgostini. Kiedyś chyba nawet nauczycielka pozwoliła mi pożyczyć kilka tych gazet do domu. A może pożyczyłem je sobie bez jej wiedzy.

Dziadkowie od czasu do czasu urządzali świniobicia. Psy dostawały kości, które po tym, jak zostały ogryzione z mięsa, walały się dookoła ich bud. Czasami zbierałem je i wyobrażałem sobie, że to kości dinozaurów. Bawiłem się również czasami w to, że sam jestem dinozaurem – najczęściej jajożernym velociraptorem (wielkie wrażenie wywarła na mnie jedna z ilustracji we wcześniej wspomnianym czasopiśmie, na którym gad ten wgryzał się w ogromne jajo skradzione triceratopsowi). Kradłem z lodówki jajko, i szedłem z nim na kupę żwiru za domem. Tam formowałem w piasku wgłębienie – gniazdo – i kładłem w nie jajko. Potem szedłem stamtąd, i wracałem w to miejsce udając, że jestem dinozaurem. Chwytałem jajo w nastroszone jak szpony palce, i zgniatałem je nimi. Pisząc te słowa kręcę z niedowierzaniem głowa, ale tak było naprawdę.

Bardzo ucieszyłem się, gdy usłyszałem od znajomej nauczycielki, że dzieci nawet teraz, w dobie gadżetów i Internetu uwielbiają dinozaury (m. in. kolorowanki z nimi). To niesamowite, że stworzenia te w pewien sposób przeżyły swoją śmierć, i to o całe 65 milionów lat!

***

Grafiki pochodzą ze strony Pixabay z darmowymi obrazkami.

Edward Stachura – ”Cała Jaskrawość”

Edward Stachura - ''Cała Jaskrawość''Dwójka włóczęgów – narrator Edmund Szerucki i jego kolega Witek – podejmuje pracę przy oczyszczaniu dna stawu w uzdrowisku. Zatrzymali się na ten okres u Potęgowej – samotnie mieszkającej staruszki, której w zamian za dach nad głowa pomagają w drobnych pracach domowych. Przeżyją tam (jak zresztą wszędzie) największą możliwą przygodę – codzienność.

Fabuła pozbawiona jest jako takiej afery – Edmund i Witek poza odmulaniem stawu spacerują po mieście i okolicach, gawędzą z gospodynią i przypadkowo spotykanymi ludźmi, oraz wspominają drobne epizody ze swej przeszłości. Czytelnicy spragnieni wartkiej akcji będą lekturą powieści srodze zawiedzeni. Tych, którzy poszukują w literaturze wyższych wartości i uniesień estetycznych, czeka za to nie lada uczta.

Tym, co pozwala bohaterom Całej jaskrawości należycie doceniać piękno życia i wagę chwili, jest świadomość przemijania i nieuchronności śmierci. Nieustannie czują na swoich karkach zimny oddech tej ostatniej – oddech życiodajny, bo przypominający o tym, że nie zostało im wiele czasu (życie jest tak piękne, że czasu zawsze jest za mało), a żaden z nich nie zna dnia ani godziny. Napięcie, które im towarzyszy, jest przytłaczające, ale mimo wszystko jest to według nich uczciwa cena za życie w niewymownym (bądź ledwie wymownym) natchnieniu, i płacą ją z dumnie podniesioną głową – nawet, jeśli z braku sił przychodzi im iść przez życie na klęczkach czy na czworaka.

Wbrew obiegowym opiniom, Stachura nie gloryfikuje w Całej jaskrawości śmierci, wręcz przeciwnie – uważa ją za cmentarną łasicę, lubieżną kusicielkę. Uznaje po prostu konieczność jej istnienia dla osiągnięcia czegoś, co można by nazwać zbawieniem doczesnym. Człowiek, gdyby nie był gnany świadomością nieuchronnego końca, nie mógłby żyć prawdziwie, nieskończoność życia doprowadziłaby bowiem do jego dewaluacji. W planie Stachurowego zbawienia doczesnego śmierć jest tak samo nieatrakcyjna i konieczna, jak diabeł w Bożym planie zbawienia.

Powieść przesyca pochwała wolności, prostoty praktycznej strony życia, indywidualizmu, samotności i wartości duchowych. Bohaterowie prozy wyrzekają się wszystkiego, co mogłoby krępować ich swobodę (fizyczną i mentalną), rozpraszać ich skupienie. Każdym swoim oddechem, krokiem, uderzeniem serca udzielają nieustającej odpowiedzi na pytanie, czy należy być, czy mieć, zawsze wybierając to pierwsze. Są więc Edmund i Witek buntownikami i do buntu (buntu najłagodniejszego z możliwych) swymi poczynaniami inspirują. Nie jest jednak prawdą, jakoby twórczość Stachury skierowana była tylko do poszukujących swej życiowej ścieżki młodych i gniewnych wrażliwców. Czytałem tę książkę już trzykrotnie, na różnych etapach swojego życia, i zawsze smakuje mi tak samo dobrze.

By móc w pełni delektować się walorami tej jedynej w swoim rodzaju prozy, trzeba wyciszenia. Pełno w niej bardzo długich, wielokrotnie złożonych zdań, powtórzeń, wysmakowanych metafor i aforystyki. Oczywiście, jak zwykle w przypadku Stachury, zdarza mu się popaść w naiwną rzewność, nadmierną egzaltację, banał i grafomanię. Nie są to na szczęście przypadki częste, choć niestety rzutują trochę na ogólny poziom książki. Dodać jednak należy, że nawet te słabsze literacko fragmenty ujmują niezwykłą szczerością i dobrodusznością.

Cała jaskrawość odczarowuje zwyczajność z przyzwyczajenia, które zwykliśmy względem niej żywić, ukazuje piękno spraw pozornie błahych oraz rozciągające się za nimi niebywałe tropy i horyzonty, z których niemal wszystkie prowadzą prosto do istoty rzeczy. Lektura tej powieści pozwala ocknąć się do życia, otwiera oczy i uszy, cuci. Choć jej akcja dzieje się jesienią, żadna z książek, jakie przeczytałem, nie mogłaby wpasować się treścią lepiej w klimat wiosny – pory odrodzenia.

Ocena: 9/10 (wybitna).

***

Okładka: C&T.

Wierszyki #7

Wierszyki, które napisałem pomiędzy 1 stycznia a 18 marca 2018 roku.

***

Sen na Jawie

Byłem w swym żywiole
Jak lunatyk
Co w piżamie nocnej
Zaszedł aż na księżyc
I teraz patrząc ku Ziemi
Sennym wzrokiem
Kłopocze się nad tym
Jak wrócić z powrotem
Jakby nie dość
Było zmartwień!
Cóż, do życia trzeba
Mieć zdrowie
Kosmonauty!

***

Trumna

Życie to trumna
Dla tego
Co nie umarł
(Jeszcze)

***

Uśmiech Losu

Czytałem książkę
Pochyliłem głowę
Wypadł mi z ucha
Samorodek
Szczerozłoty!
A to coś!
Ależ szczodry
Bywa los!

***

Ogródek

Mam swój prywatny
Mały ogródek
Pielęgnuje w nim
Wszelkie urazy
Motyczką rozdrapuję
Stare rany
Wyrywam kwiaty
Pielęgnuje chwasty

W moim ogródku
Zawsze świeci słońce
Nic nigdy nie będzie
Nikomu wybaczone

***

Śnieg

W blasku księżyca
Migocze śnieg
Musi być z minus
Dziesięć stopni

Chętnie bym przyćpał
Kilka ściech
Mroźnego pyłu
By wreszcie odżyć

Za długo chyba
Na jawie śnię
O cieple tropików
I zapachu forsy

***

Tęsknoty

To chyba tęsknota
Za tym miastem pozwala
Na nowo narodzić
Mi się dla świata

***

Bordo

Muchomora w kropki bordo
Żułbym zgrabnie
Kręcąc mordą

***

Oddech

Wyjdźcie stąd
Zróbcie trochę miejsca
Dajcie mi odetchnąć
I sam na sam wreszcie
Pobyć z tlenem

***

Poszukiwania

Ktokolwiek widział
Ktokolwiek wie
Gdzie jest moja
Serdeczna krew
Ta którą dałem
Wyszminkować usta
Swojej byłej

Czyje zdobi
Dziś policzki?

Gdzie jest oddech
Bo go tracę
Goniąc ciągle
Dzień wczorajszy?

***

Filozof

O kant dupy potłuc
Cały ten
Kamień filozoficzny

***

Pielgrzym

Jestem pielgrzymem
Który każdym krokiem
Płaci cenę
Za swe lenistwo
Bo nawet nie chce
Wyjąć mu się
Z buta kamieni

Ale na jakiej ścieżce!

***

Gilgotanie

Idę na dwór połaskotać
Nagie stopy pani wiosny
Co wystają jej spod kołdry
Śniegu, na pieszczotę słońca

***

Hej, Drogo!

Hej drogo, tyle już za nami
Może zamienimy się miejscami?
Hej drogo, bo cię kopnę w kamień
Teraz ja chciałbym biec kilometrami

***

Spojrzenie

Patrzę przed siebie
Ale nie widzę
Nic poza swoim spojrzeniem
Mój wzrok
Zasłania mi wszystko

***

Mona Lisa się Uśmiecha

Mona Lisa się uśmiecha
Czyżby do kosmatych myśli?
Może do materii sedna?
Przecież tchnął ją sam da Vinci

Oczy jej brązowe bacznie
Śledzą wszystkie moje ruchy
Z mroku nocnej wyobraźni
Która cała dziś jej płótnem

***

Przemijanie

Życie przemija bezustannie
W najdrobniejszych szczegółach
Spoglądam przez lupę na detale
I szukam wiary w cuda

Znajduje tylko dziejów patynę
Grynszpan oraz rdzę
Staram się chwytać chwilę
Ale opadają ręce!

***

Słoneczny Dzień

Słoneczny tak że pragnę żyć
Wiosenny dzień
Najlepszy jest na śmierć

***

Czekanie

Pogrywają czasem zegary
Przy pomocy wskazówek
Jak dwoje tenisowych graczy
Odbijają każdą sekundę

Grobową ciszę pieści tykanie
Tą samą ciszę, co kłamie jak z nut
Jako stały tej chwili bywalec
Wciąż czekam na cud

***

Zieleń Była Wszechobecna

Skoszonej trawy zapach
Łaskotał nasze gardła
Zachrypnięte od rozmów
O ładnych koleżankach
Poprzez korony drzew
Przemawiał wielki czerwiec
Zza otwartych okien
Długiego budynku szkoły
Kłócił się z nim dzwonek
Na ostatnią lekcję
W cieniu kłębili się uczniowie
I nikt nie wiedział jeszcze
Że niby w złoto ołów
Ten moment krzepnie
W reminiscencje

Przyszedł taki dzień że w pień
Wycięto prawie wszystkie drzewa
Zieleń była wszechobecna
Zostały mi już po niej
Tylko wiecznie zielone
Wspomnienia

Śmierć Stephena Hawkinga

Zmarł Stephen Hawking – fizyk teoretyczny, i jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci świata nauki zaraz obok samego Einsteina. Hawking miał 21 lat, kiedy lekarze zdiagnozowali u niego nieuleczalną chorobę neurodegeneracyjną – stwardnienie zanikowe boczne – i dali mu najwyżej 3 lata życia. Przeżył jeszcze ponad pół wieku; nie złamał go ani towarzyszący mu przez ostatnie trzy dekady paraliż niemal całego ciała, ani niemożność mówienia spowodowana uszkodzeniem strun głosowych na wskutek tracheotomii. Ze światem komunikował się za pomocą komputerowego syntezatora mowy; kontynuował również swoją pracę naukową.Śmierć Stephena Hawkinga (1)Z wypiekami na twarzy czytałem zarówno jego bestsellerową Krótką historię czasu, jak i wydany później z Leonardem Mlodinowem Wielki projekt. Popularnonaukowe prace Hawkinga (choć nie tak dobre, jak kilka innych pióra innych autorów, które przeczytałem później) stały się dla mnie początkiem nowej fascynacji – fascynacji strukturą rzeczywistości, fizyką kwantową, dylatacją czasu, czarnymi dziurami, Wielkim Wybuchem, multiwersum i osobliwościami. Pasja ta miała ogromny wpływ na formowanie się mojego ateistycznego światopoglądu.

Faktem jest, że masa naukowców przysłużyła się światu nauki bardziej, niż Stephen Hawking – także w sferze fizyki teoretycznej, którą eksplorował; że stał się symbolem geniuszu nie do końca słusznie – zważywszy na fakt, że wielu uczonych o ważniejszym dorobku naukowym jest przeciętnym zjadaczom chleba nieznanym tylko dlatego, że nie prowadzili spektakularnej potyczki z bezlitosną chorobą. Nie umniejsza to jednak wspaniałości jego osoby. Bo Hawking był kimś znacznie więcej, niż tylko wybitnym umysłem.

Hawkinga podziwiałem przede wszystkim za niesamowitą wolę walki z chorobą i szacunek wobec życia, który żywił na przekór swoim gigantycznym ograniczeniom. Człowiek ten przeżył swoje życie jako żywa legenda, i stał się dla mnie – wiem, że zabrzmi to patetycznie i nieco paradoksalnie, ale to prawda – ucieleśnieniem triumfu ducha nad materią. Sparaliżowany i zdany na pomoc innych, w swoim genialnym umyśle pozostawał bezgranicznie wolny, i badał tajemnice rzeczywistości w sposób niedostępny zwyczajnym śmiertelnikom. Stał się nie tylko ważną osobistością świata nauki, ale również inspiracją dla milionów ludzi na całym świecie. Chyba nikt nie udowodnił równie dobitnie, że każdy z nas odnaleźć może w sobie siłę do pokonania największych nawet życiowych problemów. Jeśli Hawking dał radę – wszyscy możemy. Wierzę, że gdyby nie jego niezwykła wola życia, ciekawość świata i oddanie nauce, nie przeżył by tak wielu lat.

Hawking poza tym, że był naukowcem i popularyzatorem nauki, był także wizjonerem; twierdził, że ludzkość chcąc przeżyć, musiała będzie dokonać eksploracji kosmosu, wskazywał również na zagrożenia, które przyniesie postęp technologiczny (przede wszystkim sztuczna inteligencja) i możliwość kontaktu z obcą kosmiczną cywilizacją. Jego autorytet był ogromny, i świat wysłuchiwał go z należytą powagą. Ci, którzy w jego słowach doszukują się paranoi, są, moim zdaniem, ogromnymi optymistami. Choćby Stanisław Lem był w swoich prognozach przyszłości znacznie dosadniejszy niż Hawking – i, uwierzcie mi, zapoznając się z jego argumentacją nie sposób mu się dziwić.

Słynny uczony przyszedł na świat w dzień urodzin Galileusza, zmarł zaś w międzynarodowy dzień liczby Pi i jednocześnie dzień urodzin Alberta Einsteina. Zważywszy na zagadnienia, którymi się zajmował, jest to koincydencja niezwykła.

***

Obrazek pochodzi ze strony Wikimedia Commons z wolnymi mediami.